کپسول آرژی زینک پلاس نوجوانان یوروویتال مکملی برای سال‌های رشد است که چهار ماده را با هم دارد: ال‌آرژنین، زینک، ویتامین D3 و کلسیم. بیشتر کسانی که سراغ این محصول می‌آیند یک سؤال اصلی دارند: آیا واقعاً به رشد قد کمک می‌کند و چقدر؟ در این صفحه مقدار دقیق هر ماده را از روی برچسب جعبه آورده‌ایم و با نیاز روزانه یک نوجوان مقایسه کرده‌ایم. بعد صادقانه گفته‌ایم از این مکمل چه انتظاری می‌شود داشت.

کپسول آرژی زینک پلاس یوروویتال چیست و به درد چه کسی می‌خورد؟

آرژی زینک پلاس یوروویتال یک مکمل غذایی به شکل کپسول نرم ژلاتینی است. روی جعبه دو کاربرد برای آن نوشته شده است: کمک به رشد بهتر استخوان‌ها در کودکان و نوجوانان و تقویت سیستم ایمنی. این محصول تحت لیسانس شرکت Euro OTC Pharma، با دفتر مرکزی در آلمان، در ایران ساخته می‌شود. دارنده پروانه ساخت آن شرکت حکیمان طب کار است. بسته‌های ۳۰ و ۶۰ عددی آن در بازار هست.

با اینکه شکل محصول کپسول است، خیلی‌ها به آن «قرص آرژی زینک پلاس» یا «آرژی پلاس» می‌گویند. حواستان باشد که «شربت آرژی پلاس» محصول دیگری از همین برند با فرم مایع است.

این مکمل بیشتر به کار نوجوان ۱۲ سال به بالایی می‌آید که غذای متنوع نمی‌خورد یا کم‌اشتهاست. همچنین به کار نوجوانی می‌آید که کمتر زیر نور آفتاب می‌رود یا پزشک در آزمایش‌هایش کمبود زینک یا ویتامین D دیده است. اگر نوجوان تغذیه کامل دارد و آزمایش‌هایش طبیعی است، از این مکمل انتظار اثر چشمگیری نداشته باشید.

مشخصات محصول

ترکیبات آرژی زینک پلاس؛ هر کپسول چقدر از هر ماده دارد؟

اعداد جدول زیر از برچسب جعبه برداشته شده است. دو ستون آخر، نیاز روزانه و حداکثر مقدار مجاز برای نوجوانان ۹ تا ۱۸ سال است. با این دو ستون می‌بینید دو کپسول در روز چه سهمی از نیاز بدن را پر می‌کند.

زینک: نزدیک به نیاز روزانه

دو کپسول در روز ۱۰ میلی‌گرم زینک می‌دهد که تقریباً به اندازه نیاز روزانه یک نوجوان است. زینک در ساخت پروتئین، تقسیم سلول‌ها و کار سیستم ایمنی نقش دارد و کمبودش رشد کودک را عقب می‌اندازد. طبق دفتر مکمل‌های غذایی مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، حداکثر زینک مجاز برای ۹ تا ۱۳ سالگی ۲۳ میلی‌گرم و برای ۱۴ تا ۱۸ سالگی ۳۴ میلی‌گرم در روز است. اگر نوجوان هم‌زمان قرص زینک یا مولتی‌ویتامین دیگری هم می‌خورد، جمع زینک دریافتی را حساب کنید.

ویتامین D3: کمی بیشتر از توصیه روزانه

هر کپسول ۴۰۰ واحد ویتامین D3 دارد و دو کپسول ۸۰۰ واحد. این مقدار کمی بیشتر از ۶۰۰ واحدی است که راهنمای ویتامین D مؤسسه ملی سلامت آمریکا برای ۹ تا ۱۸ سالگی توصیه می‌کند و خیلی کمتر از سقف مجاز ۴۰۰۰ واحد است. ویتامین D به جذب کلسیم و ساخت استخوان کمک می‌کند. اگر پزشک برای نوجوان پرل یا قرص ویتامین D با دوز بالا نوشته است، پیش از اضافه کردن این مکمل با او هماهنگ کنید.

کلسیم: کمتر از چیزی که فکر می‌کنید

بزرگ‌ترین برداشت اشتباه درباره این محصول همین‌جاست. دو کپسول فقط ۱۲۵ میلی‌گرم کلسیم دارد، در حالی که نوجوان ۹ تا ۱۸ ساله روزانه ۱۳۰۰ میلی‌گرم کلسیم لازم دارد. به زبان ساده، کلسیم دو کپسول کمتر از نصف کلسیم یک لیوان شیر است؛ طبق اطلاعات کلسیم مؤسسه ملی سلامت آمریکا، هر لیوان شیر حدود ۲۷۵ تا ۳۰۰ میلی‌گرم کلسیم دارد. پس این مکمل جای لبنیات یا مکمل کلسیم را نمی‌گیرد. درباره نقش کلسیم در رشد، مقاله تاثیر کلسیم بر رشد قد را بخوانید و اگر پزشک مکمل جداگانه توصیه کرد، انواع قرص کلسیم را ببینید.

ال‌آرژنین: مقدار کم در برابر ادعای بزرگ

ال‌آرژنین اسید آمینه‌ای است که بدن خودش هم آن را می‌سازد و در گوشت، مرغ، ماهی، لبنیات و مغزها هم وجود دارد. بیشتر تبلیغات این محصول روی «تحریک هورمون رشد» با آرژنین تکیه می‌کنند، اما مقدار مهم است. در مطالعه‌ای روی هشت مرد جوان سالم، آرژنین خوراکی با مقدار ۵ و ۹ گرم هورمون رشد را برای مدت کوتاهی بالا برد. مقدار ۱۳ گرم هم در بیشتر افراد ناراحتی گوارشی شدید ایجاد کرد. دو کپسول این مکمل ۲۵۰ میلی‌گرم آرژنین دارد؛ یعنی ۲۰ بار کمتر از کمترین مقدار مؤثر در آن مطالعه. پس ادعای افزایش هورمون رشد را درباره این مقدار باید با احتیاط شنید.

برای آشنایی بیشتر با این ماده، مطلب فواید ال آرژنین را در مجله مهتاطب بخوانید.

آرژی زینک پلاس چند سانت قد را بلند می‌کند؟

هیچ عدد قابل اعتمادی برای این سؤال وجود ندارد. هر فروشنده‌ای که عدد مشخصی مثل «۵ سانت» وعده بدهد، ادعای بی‌پشتوانه کرده است. سه دلیل اصلی دارد:

• ژنتیک حرف اول را می‌زند. طبق سایت ژنتیک مدلاین پلاس، حدود ۸۰ درصد قد هر فرد را ژن‌هایی تعیین می‌کنند که از پدر و مادر به ارث برده است. تغذیه، خواب، بیماری‌ها و فعالیت بدنی سهم کمتری دارند.
• مکمل فقط کمبود را جبران می‌کند. مکمل زینک در کودکان زیر ۵ سال مناطقی که کمبود زینک شایع است، اثر کوچک اما معناداری بر رشد قد داشته است. در یکی از مطالعه‌هایی که سازمان جهانی بهداشت به آن استناد می‌کند، روزانه ۱۰ میلی‌گرم زینک طی ۲۴ هفته حدود ۰٫۴ سانتی‌متر قد بیشتر از گروه بدون مکمل ایجاد کرد. برای نوجوانی که کمبودی ندارد، شاهدی از قد اضافه وجود ندارد.
• صفحات رشد زمان محدودی باز هستند. طبق مرکز درمانی دانشگاه دوک، رشد قد در دخترها معمولاً حدود ۱۳ تا ۱۵ سالگی و در پسرها حدود ۱۵ تا ۱۷ سالگی به پایان نزدیک می‌شود. این زمان در افراد مختلف فرق دارد. بعد از بسته شدن صفحات رشد، هیچ مکملی طول استخوان را زیاد نمی‌کند.

پس واقع‌بینانه‌ترین انتظار از آرژی زینک پلاس این است: اگر نوجوان کمبود زینک یا ویتامین D دارد، این مکمل کمک می‌کند بدنش با همان ظرفیت ژنتیکی رشد کند.

چه کسانی بیشتر از این مکمل سود می‌برند؟

• نوجوان بدغذا یا کم‌اشتها، یا کسی که رژیم محدود دارد؛ مثلاً لبنیات یا گوشت نمی‌خورد.
• نوجوانی که بیشتر وقتش در خانه است و کمتر زیر نور آفتاب می‌رود.
• کسی که آزمایشش کمبود ویتامین D یا زینک را نشان داده و پزشک مکمل توصیه کرده است.

چه زمانی به‌جای مکمل باید سراغ پزشک رفت؟

روش مصرف آرژی زینک پلاس و بهترین زمان خوردن آن

دستور برچسب جعبه این است: افراد ۱۲ سال به بالا و بزرگسالان روزانه دو کپسول، ترجیحاً همراه غذا و با آب کافی بخورند. بیشتر از این مقدار هم نباید مصرف شود. چند نکته داروسازی هم مصرف را راحت‌تر می‌کند:

• دو کپسول را بهتر است در دو وعده جدا بخورید؛ مثلاً یکی با صبحانه و یکی با ناهار. خوردن همراه غذا احتمال دل‌پیچه و تهوع ناشی از زینک را کم می‌کند.
• اگر یک روز مصرف را فراموش کردید، روز بعد مقدار را دو برابر نکنید.
• مدت مصرف روی جعبه ذکر نشده است. بعد از چند ماه، ادامه مصرف را با پزشک یا داروساز و بر اساس روند رشد و آزمایش‌ها بررسی کنید.
• برای کودکان زیر ۱۲ سال دستوری روی جعبه نیامده است و مصرف در این سن فقط با نظر پزشک باشد.

برای کودکان کوچک‌تر که کپسول را راحت قورت نمی‌دهند، فرم مایعی مثل شربت آرژی پلاس یوروویتال یا گزینه‌های دسته شربت افزایش قد کودکان را با مشورت داروساز بررسی کنید. سن و مقدار مصرف هر شربت را از برچسب همان محصول بخوانید.

احتیاط‌ها؛ چه کسانی بدون مشورت پزشک مصرف نکنند؟

تداخل‌های دارویی این مکمل

زینک و کلسیم با بعضی داروها در روده ترکیب می‌شوند و جذب آن‌ها را کم می‌کنند. رعایت فاصله زمانی معمولاً مشکل را حل می‌کند:

عوارض احتمالی و نشانه‌های مصرف بیش از حد

در مقدار توصیه‌شده، عوارض معمولاً خفیف و گوارشی است: تهوع، دل‌درد، نفخ یا اسهال. خوردن کپسول همراه غذا معمولاً این مشکلات را کم می‌کند. اگر علائم ادامه پیدا کرد یا نشانه حساسیت مثل کهیر، تورم صورت یا تنگی نفس دیدید، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.

عوارض جدی‌تر معمولاً از مصرف بیش از حد یا خوردن هم‌زمان چند مکمل مشابه پیش می‌آید. زینک زیاد می‌تواند تهوع، سردرد و بی‌اشتهایی ایجاد کند و در مقدارهای بالا و طولانی‌مدت جذب مس را مختل کند. ویتامین D بیش از حد هم کلسیم خون را بالا می‌برد و به تهوع، ضعف عضلانی، تشنگی زیاد و سنگ کلیه منجر می‌شود. به همین دلیل، جمع زینک و ویتامین D همه مکمل‌هایی را که نوجوان می‌خورد حساب کنید.

مقایسه با گزینه‌های دیگر

انتخاب درست به این بستگی دارد که کمبود اصلی کدام است. اگر مشکل اصلی تغذیه نامتوازن است، یک مولتی ویتامین کودک و نوجوان ممکن است انتخاب کامل‌تری باشد. جدول زیر تفاوت گزینه‌های رایج را نشان می‌دهد:

اگر آزمایش خون اخیر دارید، آن را به داروساز نشان دهید تا بر اساس کمبود واقعی، گزینه مناسب را پیشنهاد کند.

نکات خرید و نگهداری

• برچسب اصالت و کد IRC روی جعبه را بررسی کنید و تاریخ تولید و انقضا را ببینید.
• با مصرف روزانه ۲ کپسول، بسته ۶۰ عددی برای ۳۰ روز و بسته ۳۰ عددی برای ۱۵ روز کافی است.
• طبق برچسب، کپسول‌ها را در دمای کمتر از ۲۵ درجه سانتی‌گراد، دور از نور و دور از دسترس کودکان نگه دارید. کپسول نرم در گرما ممکن است نرم شود یا به هم بچسبد؛ پس آن را داخل خودرو یا کنار اجاق نگذارید.
• کپسولی را که تغییر رنگ داده، شکسته یا بوی غیرعادی دارد مصرف نکنید.

سؤالات متداول درباره آرژی زینک پلاس

بهترین زمان مصرف آرژی زینک پلاس چه موقع است؟

همراه غذا. بهتر است دو کپسول را در دو وعده جدا بخورید؛ مثلاً یکی با صبحانه و یکی با ناهار. اگر آنتی‌بیوتیک تتراسایکلین یا کینولون مصرف می‌کنید، فاصله زمانی گفته‌شده را رعایت کنید.

آیا قرص آرژی زینک پلاس چاق‌کننده است؟

در ترکیب این مکمل ماده‌ای نیست که مستقیم وزن را بالا ببرد و دو کپسول در روز کالری قابل توجهی ندارد. اگر بعد از شروع مصرف، اشتها یا وزن تغییر چشمگیری کرد، با پزشک مشورت کنید.

آرژی زینک پلاس برای چه سنی مناسب است؟

طبق برچسب جعبه، برای ۱۲ سال به بالا و بزرگسالان، روزانه دو کپسول. برای کودکان کوچک‌تر دستوری روی جعبه نیامده است و مصرف باید با نظر پزشک باشد.

آیا بعد از بسته شدن صفحات رشد، این مکمل قد را بلند می‌کند؟

خیر. بعد از بسته شدن صفحات رشد، هیچ مکملی طول استخوان‌ها را زیاد نمی‌کند. در این سن، این مکمل فقط بخشی از زینک و ویتامین D مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند.

آرژی زینک پلاس را چند ماه می‌توان مصرف کرد؟

مدت مصرف روی جعبه ذکر نشده است. مقدار زینک و ویتامین D دو کپسول در محدوده مجاز روزانه است. با این حال بهتر است بعد از چند ماه، ادامه مصرف را با پزشک یا داروساز و بر اساس روند رشد بررسی کنید.

آیا می‌توان این کپسول را با مکمل زینک یا ویتامین D دیگر خورد؟

گاهی بله، ولی جمع دریافتی مهم است. دو کپسول ۱۰ میلی‌گرم زینک و ۸۰۰ واحد ویتامین D دارد. حداکثر زینک مجاز برای ۹ تا ۱۳ سالگی ۲۳ و برای ۱۴ تا ۱۸ سالگی ۳۴ میلی‌گرم در روز است. پیش از ترکیب مکمل‌ها با داروساز مشورت کنید.