وقتی شپش در موی یکی از اعضای خانواده دیده میشود، دو سؤال از همه مهمتر است: چه محصولی بخریم و دقیقاً چطور از آن استفاده کنیم که دوباره برنگردد. شامپو لایس فری سریتا (Lice Free؛ یعنی «بدون شپش») یکی از پرجستوجوترین گزینههای ایرانی برای همین کار است. در این صفحه ترکیبات، طریقه مصرف، برنامه تکرار، عوارض و محدودیتهای آن را بر اساس برچسب محصول و راهنماهای معتبر پزشکی مرور میکنیم، نه بر اساس تبلیغ.
شامپو ضد شپش سریتا یک شامپوی ۹۵ میلیلیتری ایرانی با عصاره پیرتروم و پیپرونیل بوتوکساید است که شپشهای زنده را از بین میبرد و با اسطوخودوس و آلوئهورا خارش پوست سر را کم میکند. روی موی خیس ریخته میشود، ۱۵ دقیقه میماند و در این مدت مو با شانه فلزی شانه میشود. چون پیرتروم روی تخمهای بازنشده اثر کافی ندارد، درمان باید طبق برنامه تکرار شود. طبق برچسب، برای افراد بالای ۱ سال است؛ در بارداری، شیردهی، حساسیت به گل داوودی و برای کودکان زیر ۲ سال پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
شامپو ضد شپش سریتا محصولی از برند ایرانی سریتا است که برای از بین بردن شپش سر ساخته شده و در فهرست محصولات درمان شپش مهتاطب قرار دارد. ماده اصلی آن عصاره پیرتروم است؛ همان حشرهکش گیاهی که در فرآوردههای ضد شپش بدون نسخه در بسیاری از کشورها به کار میرود. دو ماده دیگر، اسطوخودوس و آلوئهورا، نقش نرمکننده و آرامکننده پوست سر را دارند.
این شامپو برای چه کسی مناسب است؟ برای بزرگسالان و کودکان بالای ۱ سال (طبق برچسب) که شپش زنده در موهایشان دیده شده و میخواهند با یک محصول دارای مجوز بهداشتی و شانهکشی منظم، درمان را در خانه انجام دهند. برای چه کسی مناسب نیست؟ برای کسی که فقط «خارش سر» دارد و شپش زنده دیده نشده، برای پوست سر زخمی یا ملتهب، و برای کسانی که به گل داوودی یا گیاهان همخانواده آن حساسیت دارند.
یک نکته که در بسیاری از صفحههای فروش گفته نمیشود: مطمئنترین نشانه آلودگی فعال، دیدن شپش زنده و متحرک است. طبق راهنمای آکادمی اطفال آمریکا، در ابتلای اول ممکن است ۴ تا ۶ هفته بگذرد تا خارش شروع شود، و تخمهای زنده معمولاً در فاصله ۴ تا ۶ میلیمتری پوست سر چسبیدهاند. پس قبل از خرید، موها را زیر نور خوب و با شانه دندانهریز بررسی کنید.
| ویژگی | جزئیات |
|---|---|
| نام کامل | شامپو ضد شپش لایس فری سریتا (Cerita Lice Free Shampoo) |
| حجم | ۹۵ میلیلیتر (لوسیون همین برند ۵۰ میلیلیتر است و محصول جدایی است) |
| شکل محصول | شامپو، مناسب انواع مو |
| مواد مؤثر | عصاره پیرتروم، پیپرونیل بوتوکساید |
| ترکیبات کمکی | روغن اسطوخودوس، عصاره آلوئهورا، پایه شوینده سولفاتی (سدیم لورت سولفات، کوکامیدوپروپیل بتائین) |
| سن مصرف (برچسب) | بالای ۱ سال |
| مدت تماس | ۱۵ دقیقه روی موی خیس، همراه با شانهکشی |
| کشور سازنده | ایران |
| کد بهداشتی | 665/41439 |
پیرتروم عصاره گلهای نوعی داوودی است که به گفته منابع گیاهشناسی بومی سواحل غربی بالکان است و امروز بیشترین تولید آن در کنیا و تانزانیا انجام میشود. ماده مؤثر آن، پیرترین، به سیستم عصبی شپش حمله میکند و باعث فلج و مرگ آن میشود. نکته مهم این است که طبق راهنمای بالینی CDC، پیرترین فقط شپشهای زنده را میکشد و روی تخمهای بازنشده (رشک) اثر کافی ندارد. همین دلیل اصلی تکرار درمان است.
این ماده خودش حشرهکش نیست؛ یک «تقویتکننده» است. آنزیمهایی را در بدن شپش مهار میکند که پیرترین را خنثی میکنند، و به این ترتیب اثر پیرتروم را بیشتر و پایدارتر میکند. ترکیب پیرترین با پیپرونیل بوتوکساید همان فرمولی است که در آمریکا بهعنوان داروی بدون نسخه شپش استفاده میشود.
اسطوخودوس در این شامپو بوی خوش و اثر آرامکننده دارد. ادعای «خفه کردن شپش» که در برخی صفحهها برای آن نوشته میشود، شواهد انسانی محکمی ندارد. راهنمای NHS روغنهای گیاهی مانند اسطوخودوس و درخت چای را بهتنهایی درمان اثباتشده شپش نمیداند. در لایس فری سریتا، کار اصلی را پیرتروم انجام میدهد و اسطوخودوس ترکیب کمکی است.
آلوئهورا رطوبترسان و آرامکننده است و میتواند خارش و قرمزی ناشی از گزش شپش را ملایمتر کند. این یک مزیت واقعی نسبت به شامپوهای ضد شپش قدیمیتر است که پوست سر را خشک میکردند، ولی آلوئهورا بهخودیخود روی شپش اثری ندارد.
«گیاهی» یعنی «بیخطر»؟ نه. پیرتروم یک حشرهکش است؛ گیاهی بودن منبع آن به معنای نبود عارضه نیست. در مصرف موضعی و درست، سمیت آن برای انسان کم است، ولی میتواند حساسیت و تحریک ایجاد کند و بلعیدن آن خطرناک است. عبارت «کاملاً بیضرر» را در مورد هیچ محصول ضد شپشی باور نکنید.
پاسخ کوتاه: برای کسی که شپش زنده دیده و میخواهد محصولی با ماده مؤثر مشخص، نرمکننده و با مجوز بهداشتی بخرد، شامپو ضد شپش سریتا گزینه معقولی است، به شرطی که برنامه تکرار و شانهکشی را کامل اجرا کند. نقاط قوت و محدودیتهای آن را جدا از هم ببینید:
نقاط قوت
محدودیتها
بیشترین شکست درمان شپش نه از خود محصول است، نه از مقاومت شپش؛ از اجرای ناقص همین مراحل است. طریقه مصرف شامپو ضد شپش سریتا طبق برچسب و با چند نکته تکمیلی از راهنمای CDC:
تولیدکننده برنامه زیر را پیشنهاد کرده است: دو روز پشت سر هم در هفته اول و تکرار همان دو روز در هفته دوم. CDC برای فرآوردههای پیرترین، نوبت دوم را ۹ تا ۱۰ روز بعد از نوبت اول توصیه میکند تا شپشهایی که در این فاصله از تخم بیرون آمدهاند، پیش از تخمگذاری از بین بروند. هر دو برنامه یک هدف دارند؛ اگر بروشور داخل جعبه چیز دیگری نوشته، همان را ملاک بگیرید.
| زمان | اقدام | چرا؟ |
|---|---|---|
| هفته اول، روز ۱ و ۲ (مثلاً شنبه و یکشنبه) | شامپو + ۱۵ دقیقه شانهکشی | کشتن شپشهای زنده و جدا کردن تخمها |
| بین دو هفته | هر ۲ تا ۳ روز شانه فلزی روی موی خیس | گرفتن شپشهای تازهدرآمده پیش از تخمگذاری |
| هفته دوم، روز ۸ و ۹ (همان دو روز) | تکرار شامپو + شانهکشی | تخمهایی که در نوبت اول زنده ماندهاند تا این زمان باز شدهاند |
| تا ۲ تا ۳ هفته بعد | بازرسی هفتگی موها | اطمینان از نبود شپش زنده؛ تخم خالی بهتنهایی نشانه ابتلا نیست |
شپش سر بیشتر از همه کودکان ۳ تا ۱۱ ساله را درگیر میکند و بیشتر خریداران این شامپو هم پدر و مادرها هستند. برچسب این شامپو آن را برای افراد بالای ۱ سال مجاز میداند. برای مقایسه، MedlinePlus فرآوردههای پیرترین و پیپرونیل بوتوکساید را در آمریکا برای ۲ سال و بالاتر معرفی میکند. توصیه ما بهعنوان داروخانه: برای کودک ۱ تا ۲ سال، پیش از مصرف با پزشک کودک مشورت کنید و برای زیر ۱ سال اصلاً استفاده نکنید.
چند نکته عملی برای کودکان:
عوارض شامپو ضد شپش سریتا در مصرف درست و موضعی معمولاً خفیف و گذراست. شایعترین آنها طبق اطلاعات دارویی پیرترین و پیپرونیل بوتوکساید در MedlinePlus، خارش و قرمزی پوست سر است که چند ساعت تا یک روز بعد برطرف میشود. موارد زیر کمیاب ولی جدیاند و نیاز به مراجعه دارند:
احتیاطها و منع مصرف
سریتا دو محصول ضد شپش دارد که اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند: این شامپوی ۹۵ میلیلیتری و لوسیون ضد شپش لایس فری سریتا در بطری ۵۰ میلیلیتری. در راهنمای تولیدکننده، لوسیون پیش از شامپو روی مو زده و شانه میشود و شامپو کار را تکمیل میکند. اگر فقط یکی را میخواهید، شامپو بهتنهایی طبق برنامه بالا قابل استفاده است. در جدول زیر این دو را با دو گزینه دیگر موجود در مهتاطب مقایسه کردهایم:
| محصول | ماده مؤثر و نحوه اثر | شکل و حجم | برای چه کسی |
|---|---|---|---|
| شامپو لایس فری سریتا | پیرتروم + پیپرونیل بوتوکساید؛ حشرهکش عصبی، روی تخم اثر کافی ندارد | شامپو، ۹۵ میلیلیتر | کسی که شستوشوی همراه با درمان و پایه نرمکننده میخواهد؛ بالای ۱ سال طبق برچسب |
| لوسیون لایس فری سریتا | ترکیبات گیاهی همین برند؛ ترکیب دقیق را روی برچسب ببینید | لوسیون بدون آبکشی، ۵۰ میلیلیتر | مکمل شامپو، برای مرحله شانهکشی پیش از شستوشو |
| شامپو پرمترین گیلارانکو | پرمترین؛ حشرهکش عصبی صناعی از همان خانواده پیرترین، تکرار درمان لازم | شامپو | گزینه دارویی رایجتر؛ در برخی کشورها مقاومت شپش به آن گزارش شده |
| لوسیون ضد شپش دای لیس ۴ درصد | دایمتیکون؛ اثر فیزیکی (پوشاندن و خفه کردن شپش)، بدون حشرهکش عصبی | لوسیون | کسی که به پیرترین حساسیت دارد یا درمان قبلی با حشرهکش جواب نداده |
اگر میخواهید معیارهای انتخاب بین انواع ترکیبات را با جزئیات بیشتر ببینید، راهنمای خرید شامپو ضد شپش قوی مهتاطب همه محصولات موجود را با معیار یکسان مقایسه کرده است.
شامپو بهتنهایی شپش را ریشهکن نمیکند؛ ولی پاکسازی محیط هم نباید به وسواس تبدیل شود. شپش سر بیرون از سر انسان خیلی زود میمیرد؛ طبق آکادمی اطفال آمریکا بیش از یک روز بدون خونخواری دوام نمیآورد. بنابراین اقدامهای زیر کافیاند:
و یک یادآوری برای کم کردن شرم بیدلیل: شپش نشانه کثیفی نیست و روی موی تمیز هم به همان اندازه مینشیند. راه اصلی انتقال، تماس سر با سر است، نه کمبود بهداشت.
طبق برچسب محصول، از ۱ سال به بالا. راهنماهای آمریکا فرآوردههای پیرترین را از ۲ سال تأیید کردهاند؛ بنابراین برای کودک ۱ تا ۲ سال با پزشک مشورت کنید و برای زیر ۱ سال استفاده نکنید.
فقط با نظر پزشک یا داروساز. جذب پوستی پیرترین کم است، ولی مطالعه کافی در زنان باردار و شیرده وجود ندارد و برچسب محصول هم مشاوره پزشک را شرط کرده است. در این دوره، شانهکشی مرطوب منظم گزینه بیدارو و امنی است.
طبق برنامه تولیدکننده چهار نوبت: دو روز پشت سر هم در هفته اول و همان دو روز در هفته دوم. حداقل قابل قبول از نظر CDC دو نوبت به فاصله ۹ تا ۱۰ روز است. هر روز یا برای پیشگیری استفاده نکنید.
برچسب محصول چیزی درباره موی کراتینه نگفته است. پایه این شامپو سولفاتی است و ۱۵ دقیقه روی مو میماند؛ بسیاری از آرایشگران بعد از کراتین، شامپوی سولفاتدار را توصیه نمیکنند. اگر موهایتان کراتینه است، درمان شپش را عقب نیندازید، ولی پیش از انتخاب محصول با آرایشگر یا داروساز مشورت کنید؛ لوسیونهای دایمتیکون گزینه دیگری هستند.
شامپو ۹۵ میلیلیتری است، با آب کف میکند و آبکشی میشود. لوسیون ۵۰ میلیلیتری است، بدون آبکشی روی مو میماند و تولیدکننده آن را برای مرحله شانهکشی پیش از شامپو پیشنهاد کرده است. استفاده همزمان اجباری نیست؛ شامپو بهتنهایی طبق برنامه قابل استفاده است.
خارش، واکنش پوست به بزاق شپش است و طبق آکادمی اطفال آمریکا میتواند تا چند هفته بعد از نابودی شپشها ادامه داشته باشد. خارش بهتنهایی نشانه شکست درمان نیست؛ نشانه شکست، دیدن شپش زنده و متحرک است. اگر ۸ تا ۱۲ ساعت بعد از نوبت اول شپشها همانقدر فعال بودند یا دو هفته بعد از دوره کامل باز هم شپش زنده دیدید، با داروساز درباره تغییر محصول مشورت کنید.
برای مشاوره خرید و سؤال درباره طریقه مصرف، همکاران ما در داروخانه آنلاین مهتاطب با شمارههای 02165389693 و 09358343612 پاسخگو هستند.
محتوای این صفحه توسط دکتر رویا میرنظامی، داروساز، از نظر علمی بازبینی شده است. آخرین بهروزرسانی: ۳ آبان ۱۴۰۵
| جنسیت | عمومی |
|---|---|
| کارائی | ضد شپش |
| سایز | 95 میلی لیتر |
| نوع محصول | شامپو |
| نوع مو | انواع مو |
| کشور سازنده | ایران |
| کد بهداشتی | 665/41439 |
شامپو ضد شپش لایس فری سریتا
لطفا برای ثبت نظر وارد سایت شوید