کپسول فروفورت دئودنال عبیدی یک مکمل آهن خوراکی ایرانی است که در قوطی ۳۰ عددی عرضه می‌شود. طبق اطلاعات رسمی لابراتوار داروسازی دکتر عبیدی، هر کپسول ۸۰ میلی‌گرم آهن المنتال به شکل فروس گلایسین سولفات دارد. آهن داخل دانه‌های ریزی با روکش مقاوم به اسید معده است. این دانه‌ها در معده باز نمی‌شوند و آهن را در ابتدای روده باریک آزاد می‌کنند.

کپسول فروفورت دئودنال چیست و چه فرقی با قرص آهن معمولی دارد؟

کپسول فروفورت دئودنال یک مکمل آهن با پوشش روده‌ای (انتریک‌کوتد) است. بیشتر قرص‌های آهن معمولی در معده حل می‌شوند و آهن آزادشده می‌تواند مخاط معده را تحریک کند. در این کپسول، آهن داخل پلت‌هایی است که اسید معده روی آن‌ها اثر ندارد. این پلت‌ها در دئودنوم یا ابتدای روده باریک باز می‌شوند؛ همان جایی که بیشترین جذب آهن در آن اتفاق می‌افتد. نام «دئودنال» هم از همین‌جا آمده است.

این طراحی برای گروه خاصی از بیماران هم مهم است. جذب آهن معمولی به اسید معده وابسته است. برای همین کسانی که گاستریت آتروفیک یا عفونت هلیکوباکتر پیلوری دارند، گاهی به قرص آهن خوب جواب نمی‌دهند. در مطالعه‌ای روی ۷۸ بیمار مبتلا به کم‌خونی فقر آهن که بیشترشان چنین گاستریتی داشتند، فرم دئودنال فروس گلایسین سولفات در ۳۳ نفر از ۳۹ نفر پاسخ مطلوب داد. این عدد با سایر آهن‌های خوراکی ۱۸ نفر از ۳۹ نفر بود. این مطالعه کارآزمایی تصادفی نبود و درباره همین نوع آهن است، نه الزاماً همین برند؛ پس نتیجه آن را قطعی ندانید.

ویژگی‌های اصلی کپسول فروفورت دئودنال

• ۸۰ میلی‌گرم آهن المنتال در هر کپسول؛ بیشترین مقدار آهن در میان کپسول‌های خانواده فروفورت.
• پلت‌های انتریک‌کوتد که در معده باز نمی‌شوند و آهن را در روده آزاد می‌کنند.
• بدون اسید فولیک؛ مناسب وقتی پزشک فقط آهن تجویز کرده است.
• امکان باز کردن کپسول برای کسانی که بلعیدن کپسول برایشان سخت است.
• کمک به رفع خستگی و بی‌حالی، به شرطی که علت آن کمبود آهن باشد.

پوشش روده‌ای یعنی بدون عارضه؟

نه. این نوع آهن معمولاً عوارض گوارشی کمتری از فروس سولفات معمولی دارد، اما بی‌عارضه نیست. در یک مرور سیستماتیک روی ۱۱۱ مطالعه با ۱۰٬۶۹۵ بیمار، عوارض گوارشی فروس گلایسین سولفات در حدود ۱۸٫۵ درصد افراد گزارش شد. این رقم برای فروس سولفات معمولی حدود ۳۰ درصد بود. در همان بررسی، یک فرم آهسته‌رهش فروس سولفات کمترین عارضه را داشت؛ پس ادعای «کمترین عارضه در میان همه قرص‌های آهن» دقیق نیست.

مشخصات فروفورت دئودنال عبیدی

در برخی منابع مقدار آهن این کپسول ۱۰۰ میلی‌گرم نوشته شده یا گفته‌اند اسید فولیک دارد. طبق اطلاعات رسمی سازنده، هر کپسول ۸۰ میلی‌گرم آهن دارد و اسید فولیک ندارد.

ترکیبات کپسول فروفورت دئودنال عبیدی

مقدار زیر برای یک کپسول است.

فروس گلایسین سولفات (معادل ۸۰ میلی‌گرم آهن)

فروس گلایسین سولفات نوعی نمک آهن دوظرفیتی است که با اسید آمینه گلایسین ترکیب شده است. عدد ۸۰ میلی‌گرم، مقدار آهن خالص یا المنتال است، نه وزن کل نمک. هنگام مقایسه با قرص‌های دیگر هم همین عدد را ملاک بگیرید.

بدن برای ساختن هموگلوبین به آهن نیاز دارد. هموگلوبین پروتئین گلبول قرمز است و اکسیژن را از ریه‌ها به همه بافت‌ها می‌برد. وقتی آهن کم باشد، هموگلوبین کمتری ساخته می‌شود. نتیجه آن خستگی، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس هنگام فعالیت و کاهش تمرکز است.

۸۰ میلی‌گرم دوز درمانی است و از سقف ۴۵ میلی‌گرمی که مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH) برای مصرف روزانه بزرگسالان سالم تعیین کرده بیشتر است. به همین دلیل این کپسول برای کمبود آهنی که با آزمایش ثابت شده و زیر نظر پزشک مناسب است، نه برای مصرف طولانی و خودسرانه.

فروفورت دئودنال برای چه کسانی مناسب است؟

طبق بروشور سازنده، این کپسول در این موارد به کار می‌رود:

• درمان کم‌خونی فقر آهن (IDA) که با آزمایش خون تأیید شده است.
• جلوگیری از کاهش ذخایر آهن در قاعدگی‌های سنگین یا خونریزی‌های مزمن.
• دوران بارداری و شیردهی، فقط با تجویز پزشک.
• کسانی که به دلیل مشکلات معده، آهن قرص‌های معمولی را خوب جذب نمی‌کنند.

خستگی، ریزش مو یا کم‌تمرکزی فقط وقتی با این کپسول بهتر می‌شود که علتش کمبود آهن باشد. پس پیش از شروع، آزمایش هموگلوبین و فریتین (شاخص ذخیره آهن) بدهید. مصرف آهن بدون کمبود فایده‌ای ندارد و ممکن است به انباشت آهن در بدن برسد.

موارد منع مصرف و احتیاط

بهترین زمان مصرف کپسول فروفورت دئودنال و روش درست خوردن

بهترین زمان مصرف، صبح و با معده خالی است. معمولاً روزی یک عدد کپسول فروفورت دئودنال مصرف می‌شود، اما مقدار و مدت مصرف را پزشک تعیین می‌کند. بیش از مقدار تعیین‌شده نخورید.

1. کپسول را درسته و بدون جویدن، با یک لیوان آب بخورید.
2. اگر بلعیدن کپسول برایتان سخت است، آن را باز کنید، دانه‌ها را در قاشق بریزید و با آب قورت دهید. دانه‌ها را نجوید؛ با جویدن، روکش آن‌ها از بین می‌رود.
3. اگر ناشتا خوردن معده‌تان را اذیت می‌کند، آن را بین وعده‌ها و با فاصله از غذا بخورید. خوردن همراه غذا عوارض را کم می‌کند، ولی جذب آهن را هم پایین می‌آورد؛ پیش از این تغییر با داروساز مشورت کنید.
4. طبق راهنمای سرویس سلامت بریتانیا (NHS)، نوشیدن آب پرتقال بعد از قرص آهن ممکن است به جذب آن کمک کند.
5. اگر نوبتی را فراموش کردید، نوبت بعد را دو برابر نکنید.

دوره مصرف معمولاً ۳ تا ۶ ماه است. دلیلش این است که بعد از طبیعی شدن هموگلوبین، بدن هنوز باید ذخایر آهن را پر کند. پزشک با آزمایش دوره‌ای تصمیم می‌گیرد کی مصرف را قطع کنید؛ نه خودسرانه قطع کنید و نه خودسرانه ادامه دهید.

فاصله فروفورت دئودنال با غذا و داروها

فاصله ۲ ساعته طبق بروشور سازنده است. برای لووتیروکسین، NIH فاصله ۴ ساعته را توصیه می‌کند. همیشه به پزشک و داروساز بگویید چه داروها و مکمل‌هایی مصرف می‌کنید.

عوارض کپسول فروفورت دئودنال

بیشتر عوارض گوارشی و خفیف‌اند. طبق بروشور سازنده، این عوارض ممکن است دیده شوند:

• یبوست یا اسهال
• تهوع یا سوزش سردل
• واکنش‌های پوستی مثل خارش یا حساسیت
• تیره شدن رنگ مدفوع که شایع و بی‌خطر است

یبوست از شکایت‌های رایج مصرف آهن است و کپسول فروفورت دئودنال هم از این قاعده مستثنا نیست. آب کافی بنوشید و میوه و سبزی بیشتری بخورید. اگر عوارض ادامه داشت، مصرف را خودسرانه قطع نکنید؛ با پزشک درباره تغییر زمان مصرف یا نوع آهن صحبت کنید.

مقایسه فروفورت دئودنال با فروفورت گاین و فروفورت انرژی

خانواده فروفورت چند محصول دارد که مقدار آهن و ترکیبشان با هم فرق می‌کند. اعداد جدول از اطلاعات رسمی سازنده است.

اگر پزشک فقط آهن تجویز کرده، کپسول فروفورت دئودنال انتخاب مستقیم‌تری است. اگر کمبود فولات هم مطرح است، مثلاً در بارداری، کپسول فروفورت گاین عبیدی آهن و اسید فولیک را با هم دارد. کپسول فروفورت انرژی عبیدی آهن بسیار کمتری دارد و چند ویتامین و روی هم کنار آن است. انتخاب بین این‌ها را به پزشک یا داروساز بسپارید.

یک باور رایج هم درست نیست: اسید فولیک جذب آهن را بیشتر نمی‌کند. ماده‌ای که جذب آهن مکمل‌ها و منابع گیاهی را بالا می‌برد، ویتامین C است. اسید فولیک برای کمبود فولات و دوران بارداری اهمیت دارد.

نکات خرید و نگهداری کپسول فروفورت دئودنال

• برچسب اصالت و سیب سلامت روی جعبه را بررسی کنید؛ همه محصولات مهتاطب این برچسب‌ها را دارند.
• تاریخ انقضا را ببینید. تاریخ انقضای محصول موجود، در مشخصات بالای همین صفحه درج شده است.
• در دمای زیر ۳۰ درجه سانتی‌گراد و دور از رطوبت نگه دارید؛ کابینت حمام جای مناسبی نیست.
• بعد از تاریخ انقضا مصرف نکنید و داروی مصرف‌نشده را طبق راهنمایی داروساز دور بریزید.

سؤالات متداول درباره کپسول فروفورت دئودنال

آیا قرص فروفورت دئودنال چاق می‌کند؟

نه. آهن کالری ندارد و این کپسول باعث افزایش وزن نمی‌شود. اگر بعد از شروع مصرف وزنتان تغییر کرد، علت را در رژیم غذایی، میزان تحرک یا عوامل دیگر بررسی کنید.

تفاوت فروفورت دئودنال و فروفورت گاین چیست؟

هر دو آهن را به شکل فروس گلایسین سولفات و با پوشش روده‌ای دارند. دئودنال ۸۰ میلی‌گرم آهن دارد و اسید فولیک ندارد. گاین ۶۰ میلی‌گرم آهن به‌همراه ۷۵۰ میکروگرم اسید فولیک دارد. انتخاب بین آن‌ها به این بستگی دارد که به اسید فولیک هم نیاز دارید یا نه.

آیا فروفورت دئودنال برای ریزش مو مفید است؟

فقط اگر ریزش مو به دلیل کمبود آهن باشد. مروری در مجله آکادمی پوست آمریکا نتیجه گرفت که شواهد کافی برای دادن آهن به همه افراد با ریزش مو وجود ندارد، اما کم‌خونی فقر آهن باید درمان شود. پیش از مصرف، فریتین خون را بسنجید. برای آشنایی با علت‌های دیگر و روش‌های درمان ریزش مو با پزشک مشورت کنید.

آیا می‌توان فروفورت دئودنال را همراه مکمل‌های مو مصرف کرد؟

بیشتر وقت‌ها بله، ولی اول برچسب مکمل مو را بخوانید. اگر خودش آهن دارد، مصرف همزمان یعنی دریافت آهن بیشتر از مقدار تعیین‌شده و باید با داروساز هماهنگ شود. اگر کلسیم یا منیزیم دارد، آن را حداقل ۲ ساعت جدا از فروفورت دئودنال بخورید.

آیا مصرف کپسول فروفورت دئودنال در بارداری مجاز است؟

بارداری و شیردهی از موارد مصرف این کپسول است، اما فقط با تجویز پزشک. پزشک بر اساس آزمایش خون، مقدار آهن و نیاز شما به اسید فولیک یا مولتی ویتامین بارداری را مشخص می‌کند.

چقدر طول می‌کشد تا اثر فروفورت دئودنال دیده شود؟

معمولاً چند هفته. در مطالعه‌ای که بالاتر به آن اشاره شد، هموگلوبین بیماران در ماه اول به‌طور میانگین حدود ۱٫۷ گرم در دسی‌لیتر بالا رفت. برای پر شدن ذخایر آهن، مصرف معمولاً ۳ تا ۶ ماه ادامه پیدا می‌کند. اگر بعد از یکی دو ماه بهتر نشدید، به پزشک بگویید.