گرفتگی ناگهانی عضله، کوفتگی بعد از یک تمرین سنگین یا کشیدگی عضلانی روزمره، هر کدام میتوانند فعالیت روزانه را مختل کنند. پماد شلکننده عضلات یکی از سریعترین و در دسترسترین راههای تسکین موضعی این نوع دردهاست. در ادامه، علاوه بر معرفی و مقایسه بهترین پمادهای ضد درد و شلکننده عضلات موجود در داروخانه آنلاین مهتاطب، نحوه انتخاب و مصرف صحیح آنها را هم بررسی میکنیم.
پماد شلکننده عضلات چیست و چه تفاوتی با پماد ضد درد دارد؟
در بسیاری از منابع، عبارت «شلکننده عضلات» برای دو دسته کاملا متفاوت از محصولات بهکار میرود و همین موضوع باعث سردرگمی میشود. داروهای شلکننده عضلات واقعی مانند باکلوفن، سیکلوبنزاپرین یا کاریزوپرودول، داروهای خوراکی و معمولا تجویزی هستند که از طریق اثر بر سیستم عصبی مرکزی، تون عضلانی را کاهش میدهند.
آنچه در دسته پماد و کرم ضد درد داروخانه آنلاین مهتاطب با عنوان «پماد شلکننده عضلات» عرضه میشود، در واقع همان پمادهای ضد درد موضعی است که با کاهش التهاب، گرم یا خنک کردن ناحیه و افزایش گردش خون موضعی، احساس سفتی و گرفتگی را کم میکند؛ نه اینکه مستقیما روی انقباض عصبی-عضلانی اثر بگذارد. به همین دلیل، پماد شلکننده عضلات و پماد ضد درد در عمل یک دسته محصول هستند و هر دو عبارت برای جستجوی یک نیاز، یعنی تسکین درد و گرفتگی عضلانی، بهکار میروند.
ترکیبات رایج در پمادهای شلکننده عضلات و ضد درد
ضدالتهابهای غیراستروئیدی موضعی (NSAID)
دیکلوفناک، ایبوپروفن و کتوپروفن از رایجترین ضدالتهابهای غیراستروئیدی موضعی هستند. بر اساس مرور سیستماتیک کاکرین روی بیش از هشتهزار نفر، در دردهای حاد عضلانی مانند کشیدگی و رگبهرگ شدن، حدود هفت تا هشت نفر از هر ده نفر که از ژل دیکلوفناک یا کتوپروفن استفاده کرده بودند تا یک هفته بعد کاهش قابلتوجه درد را گزارش کردند؛ این رقم در گروه دارونما تنها دو تا سه نفر از هر ده نفر بود. از مزیتهای مهم فرم موضعی این داروها نسبت به نوع خوراکی، جذب سیستمیک بسیار کمتر و در نتیجه عوارض گوارشی کمتر است. ترکیبات گرمکننده و خنککننده (منتول، کافور، متیل سالیسیلات)
منتول، کافور و متیل سالیسیلات بر اساس مقررات سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در دسته «ضدتحریککنندهها» قرار میگیرند. طبق مطالعهای منتشرشده در Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics، این ترکیبات با فعالسازی و سپس کاهش حساسیت گیرندههای حرارتی-دردی پوست، حس سوزش، گرما یا خنکی ایجاد میکنند که توجه مغز را از سیگنال درد عضله منحرف میکند. منتول علاوه بر این اثر، گردش خون موضعی را هم تحت تاثیر قرار میدهد و برای کوفتگی و درد عضلانی پس از ورزش گزینه مناسبی است؛ کافور بیشتر برای دردهای عمیقتر مفصلی و عضلانی با اثر گرمکنندگی بهکار میرود. کپسایسین
کپسایسین، ماده موثره فلفل قرمز، با فعال کردن گیرندههای حسی روی پایانههای عصبی، ابتدا حس سوزش خفیف ایجاد و سپس آنها را نسبت به سیگنالهای درد بیحس میکند. این ترکیب بیشتر برای دردهای مزمن عضلانی-مفصلی و آرتروز توصیه میشود تا دردهای حاد و تازه.
ترکیبات گیاهی (عصاره پنجه شیطان، رزماری، آرنیکا)
این دسته از پمادها برای افرادی که ترجیح میدهند از ترکیبات گیاهی استفاده کنند مناسب است؛ هرچند شواهد علمی قطعی در سطح کارآزماییهای بالینی بزرگ برای اثربخشی آنها به اندازه NSAIDها یا کپسایسین در دست نیست.
پماد شلکننده عضلات برای کدام دردها مناسب است؟
- گرفتگی و اسپاسم ناگهانی عضله
- کوفتگی عضلانی بعد از تمرین یا فعالیت بدنی سنگین
- کشیدگی و رگبهرگ شدن عضلات
- کمردرد ناشی از گرفتگی عضلانی (نه فشردگی دیسک یا مهره)
- دردهای عضلانی و مفصلی روزمره و دردهای ورزشی خفیف تا متوسط
راهنمای انتخاب پماد شلکننده عضلات مناسب
برای درد تازه و حاد، مانند کشیدگی عضله طی چند ساعت گذشته، ژلهای دیکلوفناک یا ایبوپروفن مانند کرم ضد درد چیلی لافارر معمولا اولین گزینهاند. برای کوفتگی پس از ورزش، پمادهای حاوی منتول با اثر خنککنندگی سریع پاسخ بهتری میدهند. در دردهای مزمن عضلانی و مفصلی، ترکیبات کپسایسین یا کافور مانند پماد موضعی رهامین رها با مصرف منظم نتیجه بهتری نشان میدهند. افرادی با پوست حساس بهتر است فرمولاسیونهای بدون الکل و بدون عطر را انتخاب کنند.
نحوه صحیح استفاده از پماد ضد درد
- پیش از استفاده، پوست ناحیه مورد نظر را تمیز و خشک کنید.
- لایه نازکی از پماد را روی ناحیه درد بمالید و به آرامی ماساژ دهید تا جذب شود.
- بسته به نوع محصول، روزی دو تا سه بار استفاده کنید و بیشتر از مقدار درجشده روی بستهبندی مصرف نکنید.
- بعد از استفاده دستها را بشویید و از تماس پماد با چشم، بینی، دهان و زخم باز خودداری کنید.
- اگر بعد از چند روز بهبودی حاصل نشد یا درد همراه با تب، تورم شدید یا کاهش دامنه حرکتی بود، حتما به پزشک یا داروساز مراجعه کنید.
مصرف پمادهای ضدالتهاب موضعی در دوران بارداری و شیردهی، برای کودکان زیر دوازده سال و افراد با حساسیت پوستی شناختهشده باید با مشورت داروساز یا پزشک باشد.
سوالات متداول درباره پماد شلکننده عضلات
پماد شلکننده عضلات چه ترکیباتی دارد؟
رایجترین ترکیبات شامل ضدالتهابهای غیراستروئیدی مثل دیکلوفناک و ایبوپروفن، خنککنندهها و گرمکنندههایی مثل منتول و کافور، کپسایسین و عصارههای گیاهی مانند پنجه شیطان و آرنیکا است.
تفاوت پماد شلکننده عضلات با پماد ضد درد چیست؟
نام تجاری متفاوت است، اما ماهیت یکی است؛ شلکنندههای عضلانی واقعی مانند باکلوفن یا سیکلوبنزاپرین داروی خوراکی و تجویزیاند، در حالی که محصولاتی که در فروشگاهها با عنوان «پماد شلکننده عضلات» دیده میشوند، از نظر ترکیبات و عملکرد، پماد ضد درد موضعی بهحساب میآیند.
بهترین پماد برای گرفتگی ناگهانی عضله کدام است؟
برای گرفتگی تازه و حاد، پمادهای حاوی دیکلوفناک یا منتول معمولا سریعترین تسکین را ایجاد میکنند.
آیا پماد شلکننده عضلات نیاز به نسخه دارد؟
اکثر پمادهای موضعی ضد درد بدون نسخه در داروخانه قابل تهیهاند؛ اما در صورت وجود بیماری زمینهای یا مصرف همزمان داروهای دیگر، بهتر است پیش از خرید با داروساز مشورت کنید.
عوارض جانبی پماد شلکننده عضلات چیست؟
شایعترین عوارض شامل سوزش، قرمزی یا خشکی خفیف پوست محل مصرف است که معمولا موقتی است. در صورت بروز خارش شدید، تورم یا تاول باید مصرف را قطع کرد و با پزشک مشورت کرد.
آیا پماد شلکننده عضلات در بارداری بیخطر است؟
برخی ترکیبات مانند NSAIDهای موضعی در بارداری، بهخصوص سهماهه سوم، توصیه نمیشوند. مصرف هر نوع پماد ضد درد در دوران بارداری و شیردهی باید با تایید پزشک یا داروساز باشد.
چند بار در روز میتوان از پماد شلکننده عضلات استفاده کرد؟
معمولا دو تا سه بار در روز؛ اما دستور دقیق مصرف روی بستهبندی هر محصول درج شده و باید مطابق همان عمل کرد. بازبینی و تأیید علمی: دکتر رویا میرنظامی، داروساز
تاریخ بهروزرسانی: ۳۱ خرداد ۱۴۰۵
| این مطلب با هدف اطلاعرسانی عمومی تهیه شده و جای مشاوره تخصصی پزشک یا متخصص پوست و مو را نمیگیرد. اگر به بیماری پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس مبتلا هستید یا ریزش مو و شوره شدید دارید، پیش از تغییر محصولات مراقبت از مو با متخصص پوست و مو مشورت کنید. |
کرم ماساژ اوری فاب مناسب انواع پوست می باشد که با داشتن ترکیبات گیاهی مثل عصاره نعنا فلفلی ، عصاره رزماری و عصاره آرنیکا می باشد که موجب کاهش دردهای عضلانی ، کاهش التهاب و مناسب کبودی و کوفتگی نیز می باشد. 
